Badanie USG kresy białej: ocena rozejścia mięśnia prostego brzucha

Badanie ultrasonograficzne (USG) uznawane jest  za najbardziej precyzyjną i nieinwazyjną metodę diagnostyczną oceny rozejścia - dokładniejszą niż palpacja, bo pozwala zobaczyć zarówno szerokość i głębokość rozejścia, jak i jakość kresy białej oraz pracę mięśni brzucha w czasie rzeczywistym.

Kiedy wykonać USG powłok brzusznych?

Jest to przydatne w szczególności po porodzie oraz po operacjach jamy brzusznej.

Jak wygląda badanie USG mięśni brzucha?

Jest to badanie bezbolesne i nieinwazyjne. Wykonywane jest w gabinecie fizjoterapeuty, który posiada aparat USG. Pacjentka leży na plecach, nogi ma lekko zgięte w kolanach, aby zmniejszyć napięcie powłok brzusznych (najczęściej pod kolanami umieszcza się wałek rehabilitacyjny).  

Kresa biała (pasmo tkanki łącznej biegnące od mostka do spojenia łonowego) sprawdzana jest przez specjalistę zarówno w pozycji statycznej, jak i dynamicznej np. w formie testu uniesienia głowy. Badanie dynamiczne jest bardzo ważne, bo rozejście często “pracuje” inaczej przy różnych zadaniach ruchowych.

Dzięki temu można dobrać dla pacjentki jak najlepsze ćwiczenia, by wyleczyć problem jakim jest rozejście mięśnia prostego brzucha.  

Jaka głowica do badania powłok brzusznych?

Najczęściej używa się głowicy liniowej (wysokiej częstotliwości).

Główne miejsca pomiaru USG kresy białej

Wg zaleceń międzynarodowych — pomiary wykonuje się w 3 punktach w linii środkowej brzucha (linea alba):
1. 3 cm powyżej pępka (częstsze rozejścia poporodowe)
2. Na wysokości pępka
3. 3 cm poniżej pępka

Głowicę należy ułożyć poprzecznie, aby zobaczyć obydwa brzegi mięśnia prostego oraz przestrzeń między nimi.

Co podlega ocenie kresy białej pod kontrolą USG?

Szerokość rozejścia mięśni prostych brzucha

Jest to podstawowy parametr, który należy zbadać.  Podczas pomiaru sprawdzamy szerokość:

• od wewnętrznego brzegu prawego mięśnia prostego
• do wewnętrznego brzegu lewego mięśnia prostego.

Interpretacja orientacyjna

• do 20 mm nad pępkiem – norma,
• 20–25 mm - poszerzona kresa,
• > 25 mm - rozejście,

im bliżej pępka, tym wartości fizjologicznie mogą być nieco większe.

W badaniu palpacyjnym przyjmuje się, że rozejście “na 2 palce” jest normą.  

Głębokość rozejścia mięśni brzucha

Jest to bardzo ważny, a często pomijany parametr.  
Na obrazie należy ocenić:

• jak głęboko palce/ciśnienie wchodzą w kierunku jamy brzusznej,
• sprężystość i jakość kresy białej (czy się zapada, czy stawia opór).

USG pokazuje, czy kresa:

• jest sztywna i włóknista,
• cieńczeje lub „zapada się”,

Jakość i grubość kresy białej - kresa biała powinna być wyraźna i jednolita.

Na USG zwracamy uwagę na:

• grubość i ciągłość,
• ewentualne przerwania,
• różnice między odcinkami nad i pod pępkiem.

Elastyczna, „pracująca” kresa rokuje lepiej niż cienka i wiotka. Jest to ważne prognostycznie dla możliwości zejścia się kresy.  

Pracę mięśni podczas ruchu  

Oceniamy w czasie rzeczywistym:

• aktywację mięśnia poprzecznego brzucha (czy pacjent potrafi go aktywować)
• pracę wszystkich mięśni brzucha podczas zgięcia tułowia,
• kompensacje (np. wypychanie brzucha do przodu),
• reakcję kresy na różne obciążenia.

Jest to bardzo ważne podczas oceny kresy. Nie oceniamy samej kresy, ale także to w jaki sposób funkcjonują okoliczne mięśnie i tkanki.

Badanie dynamiczne rozejścia mięśni prostych brzucha

Sprawdzamy mięśnie proste brzucha podczas:

• lekkiego uniesienia głowy,
• aktywacji mięśnia poprzecznego brzucha,
• pozycji czworaczej,
• kaszlu,
• ćwiczeń funkcjonalnych (jeśli sprzęt na to pozwala).

To pozwala dobrać trening tak, aby:

• uczyć prawidłowej aktywacji głębokiej warstwy mięśni,
• unikać zwiększania rozejścia w ruchu.

Dlaczego USG jest tak ważne w diagnostyce rozejścia kresy białej?

• daje obiektywny pomiar,
• pokazuje głębokość i jakość rozejścia (palpacja tego nie pokaże),
• pozwala dobrać indywidualną terapię,
• umożliwia biofeedback dla pacjentki,
• monitoruje postępy - idealne narzędzie do kontroli efektów treningu.
  
  

Ocena przepukliny kresy białej

Badanie USG pozwala również wykryć czy nie doszło do powstania przepukliny kresy białej, która może współwystępować z rozejściem mięśnia prostego brzucha. Dochodzi wtedy do osłabienia lub przerwania ciągłości kresy białej i uwypuklania tkanek lub fragmentów zawartości jamy brzusznej, najczęściej w okolicy pępka lub linii środkowej brzucha.

Ocena przepukliny podczas badania dynamicznego (np. podczas kaszlu lub aktywacji mięśni brzucha) pozwala określić jej wielkość, zachowanie pod obciążeniem oraz dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne i bezpieczne ćwiczenia.